T.C.
MİLLΠ EĞİTİM BAKANLIĞI
ÇIRAKLIK VE YAYGIN EĞİTİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

EVDE YAŞLI VE HASTA BAKIMI ELEMANI YETİŞTİRME
MODÜL PROGRAMI
(Halk Eğitim Merkezi)

TEMEL EĞİTİME DESTEK PROJESİ

ANKARA – 2005

Evde Yaşlı ve Hasta Bakımı

Programın Tanımı:
            Programın amacı,yaşlının ve hastanın özelliklerini tanıyabilen, günlük bakımını yapabilen, fizyoterapi ve meşguliyet terapisi yapabilen, hasta odası düzenleyebilen, yatak içi ve dışı egzersizler yaptırabilen, hastayı rahatlatabilen, hastayı yataktan kaldırabilen, hastaya ilaç verebilen, özel hastalıklarda bakım yapabilen, ilk yardım uygulayabilen Yaşlı ve hasta bakıcısı yetiştirmektir. Program on bir üniteden oluşmaktadır ve süresi toplam 130 saattir. Bu programı başarı ile tamamlayan ve belgesini alan kişi bu işleri yaparak ailesine katkıda bulunabileceği gibi, çevresindeki diğer ihtiyaç sahiplerinin bu türden  işlerini yaparak kazanç temin edebilir.

Programın Uygulanması ile ilgili Genel Açıklamalar

1. Kursiyerlerin her birinin kişisel özellikleri, giriş yeterlilikleri  ve öğrenme ihtiyaçları belirlenecek, her kursiyer için bireysel öğretim planı (BÖP) hazırlanacaktır.
2. Her kurs için ünitelendirilmiş yılık plân (ÜYP) ve ders plânı (DP) hazırlanacaktır. Bütün planlarda hızlı öğrenen, geç ve güç öğrenen, zihinsel ya da bedensel özürlü, deneyimli ve deneyimsiz, kadın ve erkek, yaşlı ve genç ile farklı statülerdeki kursiyerler için yapılacak farklı uygulamalara bu planlarda yer verilecektir.
3. Öğretimin yapılmasında öğrenci merkezli öğretime yer verilecek, öğrenmenin öğrenci tarafından gerçekleştirildiği dikkate alınacak, aktif öğretim stratejileri öğretimde esas alınacaktır. Temel becerilerin kazandırılmasında ve geliştirilmesinde  davranışçı öğretim esas alınırken daha ileri düzeydeki bilgi ve becerilerin kazandırılmasında bilişsel öğretim stratejilerine yer verilecektir.
4. Kursiyerlerin bireysel gelişimleri esas alınırken, sosyal gelişimleri de dikkate alınacak, bu amaçla probleme dayalı öğrenme, işbirliğine dayalı öğrenme, grup çalışmaları gibi stratejilere de yer verilecektir.
5. Öğretim materyallerinin seçiminde görsel, işitsel öğretim materyalleri ile dokunmaya dayalı öğretim materyallerinin seçimine özen gösterilecektir. Kursta kullanılacak öğretim materyalleri öğretmen tarafından belirlenecektir.
6. Öğretim etkinliklerinin belirlenmesinde, öğretimin amacı, öğretim sürecinin gerekleri ve çoklu zeka esas alınacaktır.
7. Öğretimin yapılması sırasında mümkün olduğu kadar planlara sadık kalınacak, zaman içinde değişen ihtiyaç, imkan ve şartlara bağlı olarak gerekli değişiklik ve düzenlemeler yapılacaktır.
8. Öğretim süreci boyunca sürekli değerlendirmeler yapılacak, bireylerin öğrenmeleri ile ilgili eksiklikler ve yanlışlıklar zamanında fark edilecek gerekli düzeltici ve tamamlayıcı öğrenme etkinlikleri devreye konulacaktır.
9. Öğretim sürecinin sonunda öğrencinin başarısı uygun ölçme araçları ile ölçülecek ve değerlendirilecektir. Bilişsel alandaki öğrenmeler için gerektiğinde kağıt kalem testlerine yer verilecektir. Ancak öğrencinin gerçek performansı iş ve performans testleri ve bu bağlamda hazırlanacak olan kontrol listeleri ile ölçülecek ve değerlendirilecektir. Bu değerlendirmelere ek olarak öğretim sırasında oluşturulmuş olan öğrenci dosyaları (portföy) da değerlendirmenin ayrılmaz bir parçası olarak kullanılacaktır.
10. Bu program 15 kişilik bir öğrenci grubu, alanında uzman bir öğretmen, bu öğretimi yapmak için yeterli sayıda alet, makine ve teçhizat ve gerekli malzemenin bulunduğu; öğretim materyallerinin ya hazır ya da ilgili halk eğitim merkezinde üretilebileceği varsayılmıştır. Bu varsayımın geçersiz olduğu durumlarda öğretmenler gerekli bazı değişiklik ve düzenlemeler yapabilirler. Yine öğretim üniteleri belirlenirken mesleğin ya da işin yapılma süreci esas alınmıştır. Bu sıraya uymak esastır. Ancak bu süreci etkilemeyecek ünitelerin öğretiminde ünitelerin sıralamasında gerekli değişiklikler yapılabilir.

GENEL AMAÇLAR:
Bu kursla ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;
Yaşlı ve hastanın özelliklerini tanıyabilecektir.
Yaşlı ve hastanın günlük bakımını yapabilecektir.
Yaşlılarda ve hastalarda fizyoterapi ve meşguliyet terapisi uygulayabilecektir.
Hasta odası düzenleyebilecektir.
Hastaya yatak İçi/dışı egzersizleri yaptırabilecektir.
Yaşlı ve hastayı rahatlatabilecektir.
Hastayı yataktan kaldırabilecektir.
Yaşlı ya da yaşlı hastaya sağlık durumunun gerektirdiği şekilde ilaç verebilecektir.
Yaşlıyı ya da yaşlı hastaya sağlık durumuna göre besleyebilecektir;
Özel hastalıklarda bakım yapabilecektir.
İlk yardım yapabilecektir.

ÜNİTE DAĞILIM TABLOSU

Ünite1: Yaşlı ya da hastanın kişisel özelliklerini tanıma.
Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Yaşlı ya da hastanın ihtiyaçlarını tespit edebilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Fiziksel ihtiyaçlar

1. Yaşlı anatomisi
2. Hasta anatomisi

Psikolojik ihtiyaçlar

1. Psikolojik metodlar
2. Yaşlı ve yaşlı hasta psikolojisi ve yaklaşımlar

Sosyolojik ihtiyaçlar

1. Sosyal problemler
2. Metodlar

Sevgi ve güven ihtiyacı.

1. Arkadaşlık
2. Kendini ifade

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Kişisel özellikler ile ilgili bilgi sunma/edinme
2. Kişisel özellikleri tespit etme

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. Kişisel özellikleri tespit kontrol listesi

Ünite 2. Yaşlı yada hastaya günlük bakım yapma.

Ünitenin amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerinin başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Genel vücut bakımı yapabilecektir.
2. Yatak yarası pansumanı yapabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Günlük bakım

1. Saç bakımı
2. Ağız bakımı
3. El ve ayak bakımı
4. Banyo

Yatak yarası pansumanı
         -   Pansuman

1. Önlem

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Günlük bakım ile ilgili bilgi sunma/edinme
2. Günlük bakım  işlemlerini yaparak gösterme
3. Günlük bakım yapma

 
Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. Genel bakım kontrol listesi
2. Yatak yarası pansumanı kontrol listesi

Ünite 3. Yaşlı yada hastaya fizyoterapi ve meşguliyet terapisi yapma.

Ünitenin amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Fizyoterapi uygulayabilecektir.
2. Meşguliyet terapisi uygulayabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Fizyoterapi

1. Özellikleri
2. Çeşitleri
3. Uygulama

Meşguliyet terapisi

1. Çeşitleri
2. Kullanılan araçlar
3. Uygulama

Ünitenin Etkinleri:

1. Fizyoterapi ve meşguliyet terapisi ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Fizyoterapi ve meşguliyet terapisi işlem basamaklarını yaparak gösterme
3. Fizyoterapi yapma
4. Meşguliyet terapisi yapma

Ünitenin değerlendirilmesi:

1. Fizyoterapi ve meşguliyet terapisi kontrol listesi

ÜNİTE 4. Hasta Odası Düzenleme.

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite  ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Hasta odasını düzenleyebilecektir.
2. Hasta yatakta iken hasta yatağını düzenleyebilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Oda düzeni

1. Yataklar
2. Dolaplar
3. Aydınlatma

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Hasta odası düzenleme ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Hasta odası düzenleme işlem basamaklarını yaparak gösterme
3. Oda düzenleme

Ünitenin değerlendirilmesi:

1. Hasta odası düzenleme kontrol listesi

Ünite 5. Yaşlı yada hastaya yatak İçi/yatak dışı egzersizler yaptırma.

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer,
-Yatak içi egzersizleri yaptırabilecektir.
-Yatak dışı egzersizleri yaptırabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Yatak dışı egzersizler
         -  Destekli hareketler

1. Desteksiz hareketler

Yatak içi hareketler

1. Yatak içinde döndürme
2. Yatak içinde pozisyon verme
3. Yatak içinde oturtma
4. Hastayı giydirme

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Yatak içi/dışı egzersizleri ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Yatak içi/yatak dışı egzersizleri yaparak gösterme
3. Yatak içi/yatak dışı egzersiz yaptırma

Ünitenin Değerlendirilmesi.

1. Yatak içi/dışı egzersizleri kontrol listesi

Ünite 6. Yaşlı ya da hastayı rahatlatma:

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Hastayı rahatlatabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Hastayı rahatlatma araçları

1. Diz altı yastığı
2. Pamuk halka
3. Lastik simit
4. Havalı yastık

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Hastayı rahatlatma ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Hastayı rahatlatma işlemlerini yaparak gösterme
3. Hastayı rahatlatma

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. Hastayı rahatlatma kontrol listesi

Ünite 7. Hastayı yatağından kaldırma.

 Ünitenin Amaçları:

1. Hastayı yataktan kaldırabilecektir.
2. Hastaya sürgü uygulayabilecektir.

Ünitenin İçeriği:
Yataktan kaldırma sebepleri

1. Tuvalet
2. Banyo
3. Lavabo
4. Yürütme
5. Sürgü
6. Lavman

Yataktan kaldırma biçimleri

1. Destekle
2. Desteksiz

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Hastayı yatağından kaldırma ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Hastayı yatağından kaldırma işlemlerini yaparak gösterme
3. Hastayı yataktan kaldırma
4. Hastaya sürgü verme

Ünitenin değerlendirilmesi:

1. Hastayı yataktan kaldırma kontrol listesi

Ünite 8. Hastaya ilaç verme:

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Hastaya/yaşlıya ilaç verebilecektir.

Ünitenin İçeriği:
İlaç verme yöntemleri

1. Ağız yoluyla
2. Rektum yoluyla
3. Solunum yoluyla
4. Kulak burun ve göze ilaç damlatabilecektir

Ünitenin Etkinlikleri:

1. İlaç verme ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. İlaç verme işlemlerini yaparak gösterme

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. İlaç verme Kontrol listesi

Ünite 9. Yaşlı ya da hastayı besleme:

Ünitenin amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Yaşlı ve hastalara mönü hazırlayabilecektir.
2. Yaşlı ya da hastanın yemeğini yedirebilecektir.

Ünitenin İçeriği:

1. Beslenme

-   Besinler

1. Yaşlı mönüsü
2. Hasta mönüsü
3. Yatak masası kullanma
4. Besleme

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Beslenme ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Beslenme işlemleri yaparak gösterme

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. Beslenme kontrol listesi

Ünite 10. Özel hastalıklarda bakım yapma:

Ünitenin Amaçları:
Bu eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. Şuursuz hastalara bakabilecektir.
2. Komplikasyon takibi yapabilecektir.

Ünitenin İçeriği:

1. Şuursuz hastalıklar

-   Komplikasyon takibi yapma

Ünitenin Etkinlikleri:

1. Şuursuz hastalıklarla ilgili bilgileri sunma/edinme
2. Şuursuz hastalara bakım işlemlerini yaparak gösterme
3. Şuursuz hastalarda komplikasyon takibi yapma

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. Özel durumlarda bakım kontrol listesi

Ünite 12. İlk yardım yapma

Ünitenin Amaçları:
Bu ünite ile ilgili eğitim ve öğretim etkinliklerini başarı ile tamamlayan her kursiyer;

1. İlk yardım çantası hazırlayabilecektir.
2. Suni solunum yapabilecektir.
3. Pansuman yapabilecektir.
4. Kırık,çıkık,burkulmalarda ilk yardım yapabilecektir.

Ünitenin İçeriği:

1. İlk yardım
2. Suni solunum
3. Pansuman
4. Kırık çıkıklar
5. Isı Ölçme
6. Nabız ölçme
7. Solunum sayma
8. Kan basıncı ölçme
9. Tansiyon ölçme
10. Sargı ve bandaj yapma
11. Suni teneffüs
12. Kalp masajı
13. Sedye kullanma

-   Hasta nakli

1. Ünite işlemlerini yaparak gösterme

Ünite Etkinlikleri:

1. İlk yardım ile ilgili bilgileri sunma/edinme
2. İlk yardım işlemlerini yaparak gösterme

Ünitenin Değerlendirilmesi:

1. İlk yardım kontrol listesi

Programın Değerlendirilmesi:
            Her ünitedeki ürün ve süreç kontrol listeleri esas alınarak kursiyerin başarısı belirlenecektir. Bu bilgilerin ışığı altında programın eksik ve yanlışları düzeltilecektir.

Kullanılacak araç ve gereçler:

1. İlaçlar
2. Sargı ve bandajlar
3. Sedye
4. Sürgü
5. Lavman
6. Tansiyon aletleri

başa dön